De Trinity Test Site

Trinity, New Mexico, één weekend lang radioactief toerisme per jaar is genoeg.

Noord-Korea liet de afgelopen jaren flink van zich horen met oplopend atoomwapengekletter. Interessant om eens terug te gaan naar de kiem van de “Atomic Age”. Op 16 juli 1945 testte het Amerikaanse leger in de witte zandwoestijn van New-Mexico het eerste atoomwapen. De ontwikkelingen volgden elkaar in die zomer van ’45 vervolgens razendsnel op. Slechts drie weken na deze geslaagde “Trinity” test zou  een Amerikaanse plutoniumbom Nagasaki in een inferno veranderen. Hiroshima was enkele dagen eerder met een niet-getest uraniumwapen met de grond gelijk gemaakt. Deze doorbraken in het kernwapenprogramma van de V.S., het zogenaamde “Manhattan Project”, leidden tot het definitieve einde van de Tweede Wereldoorlog. “Trinity” was de culminatie van dit programma en is vanwege de vernietigende gevolgen altijd controversieel gebleven.

Na de sanering van het meeste radioactieve afval (“trinitite”) werd in 1965 de exacte plek van de Trinity test benoemd tot “National Historic Landmark”, een plek waar gebeurtenissen van nationale historische waarde hebben plaatsgevonden. Deze locatie bleef echter onderdeel uitmaken van de enorme “White Sand Missile Range”, een onderzoek en testbasis van het Amerikaanse leger. Vanwege de nationale veiligheid is de plek hierdoor slechts 2 dagen per jaar voor het

grote publiek te bezoeken. Het feit dat in de omgeving van de bomkrater nog steeds verhoogde radioactieve straling wordt gemeten beperkt de toegankelijkheid eveneens. Niet al het groene trinitite dat zich na de explosie met het omringende zandgesteente vermengde kan verwijderd worden.

Deze logistieke belemmeringen tonen al aan dat de “Trinity test Site” een ongemakkelijk monument is. De ongekende vernietiging die het gevolg was van het hier met succes geteste atoomwapen maakt enige terughoudendheid in het gedenken ook passend. In de jaren ’70 werd een bescheiden zwarte, lavastenen obelisk opgericht met de tekst: “Where the world’s first atomic device was exploded on July 16, 1945”. Hier wordt de Trinity test van 16 juli 1945 herdacht, niets meer en niets minder.

Maar het was natuurlijk wel een historische wetenschappelijke prestatie dat de Amerikanen een dergelijk krachtig wapen wisten te ontwikkelen. Proliferatie van de nucleaire kennis zou de wereld in de volgende decennia vormgeven. Het atoomevenwicht tussen de V.S. en de Sovjet-Unie heeft de wereld in de Koude Oorlog waarschijnlijk voor grote kernrampen behoed. Dit evenwicht, politiek verwoordt in het toepasselijke acroniem M.A.D. (“Mutually Assured Destruction”), zorgde er immers voor dat Washington D.C. en Moskou beide de vinger van de rode knop hielden.

Sinds de jaren ‘50 trekt de Trinity test site in New-Mexico steeds zo’n 1.000 bezoekers per open dag. Een bezoek vergt enige voorbereiding, dagjesmensen staan immers 363 dagen per jaar voor een gesloten poort. Daardoor zijn onder de toeristen veelal bezoekers met nucleaire achtergrondkennis, Japanse nabestaanden of bijvoorbeeld mensen met een voorliefde voor de populaire cultuur van de Koude Oorlog. In boeken en films blijft deze periode Amerikanen aanspreken. Een recent voorbeeld hiervan is de openingsscène van de laatste Indiana Jones film, “The Kingdom of the Chrystal Skull”, waarin Harrison Ford met behulp van een retro “fridge” een atoomproef á la Trinity overleeft. In plaats van een dure wapenwedloop had de Amerikaanse regering dus beter massaal koelkasten kunnen uitdelen, dat was een stuk goedkoper geweest.

Het pr beleid van de White Sands Missile Range is er ook op gericht om de test site een “low profile” te geven. Openbare speeches of politieke manifestaties tijdens de open dagen zijn ten strengste verboden. De autoriteiten proberen het beheer van deze plek dus overzichtelijk en controleerbaar te houden. Politieke controverse wordt zo veel mogelijk vermeden, maar tegelijkertijd wordt wel voorzien in een publieke behoefte aan een gedenkmaal. Men staat stil bij een gebeurtenis van historisch belang, maar maakt er geen nationalistisch festijn van. Een vorm van positieve censuur die door de lokale omstandigheden in New-Mexico en vooral vanwege de grote consequenties van de doorbraak die hier gerealiseerd werd, gerechtvaardigd lijkt.

Auteur:                Jean-Paul Horsch

                               Artikel eerder gepubliceerd in USA news

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

WP Facebook Auto Publish Powered By : XYZScripts.com