Alaska – de resten van de ijstijd

Het water in Shoup Bay is rustig. Er is daardoor geen enkel risico dat de kajak zal omslaan. Het getij is laag en we peddelen in alle rust door het ondiepe water van de buitenste morene en leggen aan op een ‘zandbank’ van gletsjerpuin.

We zekeren onze kajaks om een paar rotsblokken en ploeteren te voet over een dikke laag slik en modder. Grijs water sijpelt door spleten en beekjes. We lopen verder over een met grind bespikkelde ijsvlakte.

Schurend en krakend beweegt de enorme ijsmassa van de Shoup Glacier zich traag maar onverzettelijk vanuit het hooggebergte omlaag. We staan oog in oog met één van de overblijfselen uit de ijstijd!

Gedurende het pleistoceen lag een groot deel van Noord Amerika bedekt onder een duizenden meters dikke ijslaag. IJsvlaktes en ruim 100.000 gletsjers, welke met een totale oppervlakte van 50.000km2 circa 5% van de staat Alaska bedekken, zijn daar nu de overblijfselen van.

Waarom is er nog steeds zoveel ijs in Alaska? En waarom bijvoorbeeld niet in Noord Dakota, waar het ongeveer net zo koud is? Een blik op de kaart van Alaska laat zien dat de meeste gletsjers dicht aan de kust van de Golf van Alaska liggen.  De Golf is de bron van een permanent stelsel van lage druk gebieden (het zgn. Aleutian Low) die hier tot ontwikkeling komen en van grote invloed zijn op het weer in delen van Noord Amerika en Canada. Stormen gaan hier gepaard met veel neerslag, draaien tegen de klok in en komen als eerste bij de zuidoost kust van Alaska aan land. Aan de kust valt op sommige plaatsen ruim 3000 mm regen per jaar en in de vlak achter de kust gelegen berggebieden valt in de winter ruim 30 meter(!) sneeuw. Het is in deze hooggebergten waar de gletsjers dan ook ontstaan.

De vallende sneeuw stapelt zich op in de uitsparingen tussen de bergtoppen. Naarmate er ’s winters meer sneeuw valt dan er zomers smelt worden de onderste lagen steeds verder samengeperst tot een compacte ijslaag. Als de ijslaag dik genoeg is zet deze zich door het enorme gewicht langzaam neerwaarts in beweging en bereikt in sommige gevallen zelfs de kust.

Alaska is veruit de grootse staat van Amerika en ruim 40 keer groter dan Nederland. Toch is maar een heel beperkt deel van de staat over land bereikbaar. Het aantal highways is op één hand te tellen.

Dat maakt het zien van veel gletsjers toch aanzienlijk lastig.

Een klein aantal gletsjers is over de weg goed bereikbaar, waaronder Exit Glacier, Worthington Glacier en Matanuska Glacier (zie foto).  Deze laatste ligt op goed 2 uur rijden van Anchorage

Veel van Alaska’s imposante gletsjers eindigen in zee.  Vanuit de havenplaatsen Whittier, Valdez, Seward en Petersberg kun je in de zomermaanden prachtige boottochten maken naar talrijke getijdengletsjers. Ronduit spectaculair is het afbreken van vaak huizenhoge brokken ijs vanaf de gletsjer die vervolgens met een donderend geraas in zee storten.  Tijdens deze tochten door de baaien en de Golf van Alaska zie je ook veel zeezoogdieren, waaronder zeehonden, zeeotters, zeeleeuwen en walvissen.

In het 21.000 km2 metende Glacier Bay National Park bevinden zich alleen al twaalf imposante getijden gletsjers die ijsbergen afkalven in de baai. Er zijn geen wegen naar Glacier Bay en de toegang per boot wordt zorgvuldig gelimiteerd, met name om het zeeleven te beschermen.
Er blijft dan één alternatief over: vliegen!  Vanuit een bushplane zie je de uitgestrekte ijsvelden en imposante gletsjers vanuit een perspectief dat tijdens reizen over land gewoonweg onmogelijk is.

Tijdens vliegen over Alaska’s outback krijg je een indruk van de onmetelijkheid en ongerepte natuur van wat ze terecht The Last Frontier noemen.

Tekst en fotografie: Michel Hammann

Dit artikel verscheen eerder in USA News.

Natuur- en reisfotograaf Michel Hammann reist veel door Amerika en met name Alaska. Meer foto’s, film en achtergrondverhalen over Alaska heeft hij gepubliceerd op de website:

Alaska Editions

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

WP Facebook Auto Publish Powered By : XYZScripts.com