Boek: De Gouden Rots

Hoe zat het nou precies met de erkenning van de nieuwe Amerikaanse natie door de Republiek der Verenigde Nederlanden? De saluutschoten die in 1776 op het eiland Sint-Eustatius werden afgevuurd toen een Amerikaans schip in de haven van het eiland arriveerde gingen de geschiedenisboeken in als “The first Salute”. Willem de Bruin schrijft in het boek “De Gouden Rots” uitvoerig over deze gebeurtenis en ook over de rol die Sint-Eustatius speelde in het Caraïbisch gebied van de 18e eeuw.

Sint-Eustatius is vermoedelijk het onbekendste eiland van de Nederlandse Antillen. Het is tegenwoordig bijna niet voor te stellen dat het ooit de belangrijkste vrijhaven van het Caraïbisch gebied was; een kosmopolitisch trefpunt waar alles verhandeld werd wat de wereld voortbracht. Een eiland dat bovendien een belangrijke rol speelde in de Amerikaanse Onafhankelijkheidsoorlog en het einde van de Republiek der Verenigde Nederlanden.

Waar nu in Oranjestad een lange rij ruïnes langs de baai de zee in steken, stond in de achttiende eeuw een aaneengesloten wand van pakhuizen, gevuld met suiker, koffie, thee, tabak en andere tropische producten. Het eiland dankte er de bijnaam ‘the Golden Rock’ – de gouden rots – aan. Ruim een jaar geleden besloot de Nederlandse regering het eilandbestuur van Sint-Eustatius, sinds 2010 een Nederlandse gemeente, te vervangen door een regeringscommissie. Een zware, zelden toegepaste ingreep, die aangewend werd omdat er sprake was van ‘grove taakverwaarlozing’. Inmiddels ligt er een plan dat de problemen van het verwaarloosde en verarmde eiland moet verhelpen, maar naar verwachting zullen er niet voor 2020 nieuwe verkiezingen worden gehouden.

Het contrast met het verleden kon niet groter zijn. In de tweede helft van de achttiende eeuw was Sint-Eustatius het welvarendste eiland in de Caraïben. Op het eiland, door de West-Indische Compagnie aangewezen als vrijhaven, was alles te koop wat de wereld destijds voortbracht. Daar werd ook dankbaar gebruik van gemaakt door de Amerikaanse opstandelingen die in 1775 in verzet waren gekomen tegen het Britse gezag over de Noord-Amerikaanse koloniën en dringend verlegen zaten om wapens en munitie. Al snel werd Sint-Eustatius hun belangrijkste – illegale – bevoorradingskanaal.

De omvangrijke wapensmokkel bracht Nederland in conflict met Groot-Brittannië.  De spanningen namen toe toen in 1776 vanaf het fort op het eiland een saluut werd gebracht aan het eerste Amerikaanse oorlogsschip dat Sint-Eustatius aandeed. Het waren saluutschoten die nog lang zouden nagalmen. In de ogen van de opstandelingen was Nederland met dit saluut het eerste land dat de onafhankelijkheid van de Verenigde Staten erkende. Voor de Britse regering vormde het saluut het zoveelste bewijs voor de dubbele agenda van Nederland. Een oorlog kon niet uitblijven. De Britse marine maakte niet alleen korte metten met Sint-Eustatius, maar de oorlog markeerde ook het begin van het einde van de Republiek der Verenigde Nederlanden als Europese mogendheid. 

Willem de Bruin beschrijft deze even dramatische als fascinerende geschiedenis in het boek De Gouden Rots – Hoe op Sint-Eustatius wereldgeschiedenis werd geschreven.

Willem de Bruin (1951) werkte het grootste deel van zijn journalistieke carrière bij de Volkskrant. Van zijn hand verscheen eerder Je moet hier zijn geweest – Oosterbeek, Nederlands eerste kunstenaarskolonie en De Koningin van Paraguay over het adembenemende leven van Elisa Lynch.

De gouden rots – Hoe op Sint-Eustatius wereldgeschiedenis geschreven werd | Willem de Bruin| 256 pagina’s | ISBN 9789463820103| paperback | 256 pagina’s | € 21,99 | Uitgeverij Balans

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

WP Facebook Auto Publish Powered By : XYZScripts.com