Gerrymandering in de Nederlandse media

Het Amerikaanse Hooggerechtshof heeft besloten zich niet te bemoeien met de indeling van kieskringen in de Amerikaanse staten. Mooi, dat is volgens de Amerikaanse Grondwet immers een recht en een taak van de deelstaten en daar heeft een federaal hof netjes vanaf te blijven. Een zeer terechte uitspraak dus.

Ronduit verbazingwekkend zijn echter de commentaren daarop van de Nederlandse media. De rode draad in de berichtgeving is dat het Hooggerechtshof het schijnbaar goed vindt dat het ‘gerommel met kiesdistricten’ gewoon door kan gaan. Zonder ook maar stil te staan bij de rechten van de deelstaten. En uiteraard zijn het de Republikeinen die rommelen met kiesdistricten en zijn de Democraten het slachtoffer die hiervoor naar het hof gingen. Berichtgeving geheel volgens de vastgeroeste vooroordelen van de Nederlandse media. Tijd om eens met een objectievere blik te kijken naar het onderwerp Gerrymandering.

Zetels in het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden (435 zetels) worden aan de vijftig staten toegekend op basis van hun aantal inwoners. Amerika kent een districtenstelsel en dus moet elke staat de op basis van bevolkingstal toegewezen zetels over een aantal min of meer gelijke districten verdelen. Als je gewoon districten maakt op basis van geografie en demografie, blind voor welke kiezers en bevolkingsgroepen in een bepaald gebied wonen, is niets aan de hand. Echter zodra de regerende partij in een staat de districten gaat indelen op basis van het stemgedrag bij vorige verkiezingen en etniciteit in een gebied, om zo het maximale aantal districten bij de eigen partij te krijgen, wordt een loopje genomen met de bedoeling van de wet hierover. Dat wordt Gerrymandering genoemd. Waar komt deze vreemde naam vandaan? Gouverneur Elbridge Gerry van Massachusetts creëerde ruim 200 jaar geleden een district rond Boston waarin hem welgezinde keizers woonden. Dit district had op de kaart de vorm van een salamander. Een lokale krant drukte de kaart af en gaf het kiesdistrict daarbij de kop en de staart van een salamander. Het marchanderen met de grenzen van kiesdistricten voor politiek gewin heet sindsdien Gerrymandering.

Gerrymandering komt overigens voor in alle landen met een districtenstelsel. Veranderende bevolkingsaantallen maken het noodzakelijk om met enige regelmaat districtsgrenzen opnieuw vast te stellen. In Amerika doen ze dat elke tien jaar.

In New York werd in de jaren 80 van de vorige eeuw een district gecreëerd dat zich via allerlei bochten door Queens en Brooklyn slingerde, om er maar voor te zorgen dat in ieder geval een district ontstond met een meerderheid aan Hispanic kiezers,

Dit ‘gerommel’ gebeurt dus al 200 jaar. En beide partijen maken zich hieraan schuldig. Dus dat de Democraten nu naar het Hooggerechtshof stappen is toch echt een zaak met een hoog ‘boter op hoofd’ gehalte. In het nu door het Hooggerechtshof behandelde geval betrof het overigens twee staten, North-Carolina en Maryland. In de laatste staat hadden de Democraten de lijntjes getrokken, dus de aanklagers waren wel zo reëel om de eigen partijgenoten niet te sparen.

Een mogelijke oplossing zou het zijn om in de wet vast te leggen dat kiesdistricten uitsluitend blind op geografische en demografische gronden vastgesteld mogen worden, zonder te letten op stemgedrag en etniciteit.

Met de Amerikaanse kieswet is nog wel meer aan de hand. Maar daarover later meer.

JS

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

WP Facebook Auto Publish Powered By : XYZScripts.com