Schietincidenten, een verklaring

Van onderzoeksjournalist Art Huiskes hebben wij onderstaande uiteenzetting ontvangen over wapenbezit en schietincidenten in de Verenigde Staten. Hij geeft op een heldere manier een uiteenzetting over de historische achtergronden die de gehechtheid aan het bezit van wapens verklaren en onderbouwen.

Behoren schietincidenten tot het cultuur-historisch erfgoed van de Verenigde Staten?

De media berichten ons met grote regelmaat over dodelijke schietpartijen in de Verenigde Staten (VS) waarbij onschuldige burgers zijn betrokken. Dergelijke schietincidenten met vaak meerdere doden tot gevolg vinden bijna wekelijks plaats in de VS. Ondanks de enorme schaal van het land is een dergelijk voorkomen volstrekt onvergelijkbaar met enig ander westers land. Dat de relatief losse wapenwetten daarvoor in essentie verantwoordelijk zijn, heeft iedereen wel op zijn of haar netvlies. Het is echter een stuk minder inzichtelijk waarom de brede politieke wil ontbreekt om deze wapenwetten grondig te hervormen?

Er bestaan grote verschillen in opvatting over ‘guncontrol’ tussen de federale overheid enerzijds en de lokale overheden van de deels autonome staten anderzijds. Hetzelfde geldt voor de Democratische partij aan de ene kant en de Republikeinse partij aan de andere kant. Toch verklaren deze verschillen op zichzelf onvoldoende waarom strengere wapenwetten doorgaans stranden. Daarvoor is het noodzakelijk om een nadere blik te werpen in de geschiedenis van de VS. Dit doe ik aan de hand van een reeks historische argumenten die een beter inzicht geven in waarom Amerikanen zo zijn gehecht aan hun relatief losse wapenwetten.

De verovering van het wilde westen

In de begindagen van de kolonisatie van Amerika was er in grote gebiedsdelen sprake van wetteloosheid. Het was feitelijk ieder voor zich en de enige bescherming bestond uit zelfbescherming. Niet alleen moest je jezelf, jouw familie en jouw bezittingen kunnen beschermen tegen misdadigers en medekolonisten, ook confrontaties met de ‘native americans’ of indianen waren niet uitgesloten. Nogal logisch dat vrijwel iedereen met een vuurwapen rondliep. Het veelbesproken ‘second amendment’ dat het recht op het dragen van een wapen vastlegt in de grondwet stamt dan ook uit deze tijd. Het recht op het dragen van een vuurwapen loopt hier parallel aan het recht op zelfbescherming.

De jacht op wilde dieren

Vanwege de omvang en de toegankelijkheid van het land is de jacht, langer dan in de meeste andere werelddelen, een integraal onderdeel van de levenswijze gebleven voor veel Amerikanen. Het recht op het hebben en het dragen van een geweer is daarom voor veel Amerikanen onderdeel van hun levenswijze.

De Amerikaanse burgeroorlog (1861-1865)

De Amerikaanse burgeroorlog heeft het wantrouwen van veel burgers in de federale overheid danig versterkt. Oorspronkelijk vanwege agrarische en economische verschillen ontstond er een zekere mate van wantrouwen tussen de zuidelijke staten en de ‘noordelijke’ federale overheid.  De Amerikaanse burgeroorlog en de nederlaag van de confederatie van zuidelijke staten heeft dat wantrouwen alleen maar versterkt. Veel Amerikanen beschouwen de federale overheid daardoor nog steeds als een potentiële vijand waartegen men zich in de toekomst mogelijk moet kunnen verweren. De scheidslijn verloopt bovendien al lang niet meer geografisch. De burgeroorlog heeft in de collectieve psyche een waarschuwing achtergelaten dat iedereen het vroeg of laat met de federale overheid aan de stok kan krijgen. Het recht op het dragen van een wapen kan in dat geval het laatste zijn wat er nog tussen jou en de federale overheid instaat. Het recht op het dragen van een vuurwapen loopt hier parallel aan de mogelijkheid om te moeten mobiliseren tegen een serieuze dreiging van binnenuit.

De koude oorlog en de dreiging van een nucleaire holocaust

Bijna iedereen kent wel de beelden van schoolkinderen die in voorlichtingsfilmpjes gewaarschuwd worden voor een nucleaire aanval en worden opgeroepen om onder hun tafeltjes te schuilen. Dit vormt het onthutsende beeld van een samenleving die vanaf de jaren vijftig decennialang is ‘gedrilled’ op een onontkoombare nucleaire holocaust. De angst voor een nucleaire holocaust was nergens zo goed voelbaar als in de Verenigde Staten. De VS met zijn open media en zijn goed geïnformeerde bevolking zijn decennialang voorbereid op het onvermijdelijke. Het effect van deze angst op de collectieve psyche is daarom nergens zo tastbaar als in de VS. Talrijke gezinnen hebben schuilkelders in hun tuin gebouwd en nergens zijn er zoveel ‘doomsday-preppers’ als in de VS. En hoe kun je jezelf na de holocaust het beste beschermen tegen landgenoten die met je trachten te concurreren om schaarse middelen? Juist ja, met een vuurwapen. Het recht op het dragen van een vuurwapen loopt hier parallel aan de mogelijkheid van de totale ineenstorting van de maatschappelijke orde als gevolg van een nucleaire holocaust.

Angst voor schietincidenten

In de hedendaagse setting tenslotte is er een situatie ontstaan waarin sec de angst voor schietincidenten leidt tot de bewapening van meer burgers. Als gevolg van bovenstaande historische argumenten is de bewapeningsgraad van Amerikaanse burgers altijd relatief hoog geweest. Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat een hogere bewapeningsgraad leidt tot meer schietincidenten. De angst voor schietincidenten heeft er vervolgens toe geleid dat er een vicieuze cirkel is ontstaan, waardoor juist de notie zich opdringt dat je jezelf te allen tijde met een vuurwapen moet kunnen beschermen.

Vuurwapenbezit in de VS is gebaseerd op cultuur-historische en emotionele gronden

Alle rationele argumenten ten spijt weigert de Amerikaanse samenleving als geheel in te zien dat strengere wapenwetten op termijn zullen leiden tot minder schietincidenten. De angst voor schietincidenten houdt namelijk op zichzelf een vicieuze cirkel in stand. Alleen de politiek is uiteindelijk in staat om een dergelijke cirkel te doorbreken. De diepgaande cultuur-historische inbedding van vuurwapens binnen de ‘american way of life’ maakt dat rationele argumenten tegen vuurwapens weinig weerklank vinden. Met slogans als ‘guns don’t kill people’ en ‘criminals will still get guns’ lijken alle rationele en wetenschappelijke argumenten tegen vuurwapenbezit keer op keer te worden onderspoeld met emoties.

De enige conclusie die daaraan te verbinden valt, is dat het debat over vuurwapenbezit in de Verenigde Staten grotendeels wordt gedomineerd door cultuur-historische en emotionele argumenten in plaats van door rationele en wetenschappelijke argumenten. Bovenstaande uiteenzetting geeft daarvoor een aantal heldere verklaringen.

Art Huiskes  (onderzoeksjournalist)

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

WP Facebook Auto Publish Powered By : XYZScripts.com