Afghanistan

Afghanistan staat deze week volop in de belangstelling. De snelle machtsovername door de Taliban wordt in de berichtgeving slechts overschaduwd door nieuws over het falende evacuatiebeleid van westerse regeringen, ook van de Nederlandse. Is Afghanistan terug bij af? Of is de situatie toch anders dan in 2001?

Na de terroristische aanslagen op 11 september 2001 in Amerika begon de klopjacht op de daders en de mensen achter de aanslagen. Afghanistan, beheerst door de extreme Taliban, bleek de thuisbasis te zijn van de terroristische groep Al Qaida van Osama bin Laden. Amerika greep meteen in en viel Afghanistan binnen. Deze strijd was in de eerste jaren zeker succesvol. De terroristennesten werden een voor een uitgerookt en de Talibanstrijders werden uit het grootste deel van het land verdreven. Andere westerse landen, voornamelijk NATO leden, leverden ook troepen om Afghanistan vrij van terroristen en Taliban te krijgen en te houden.

Er volgde een proces om van Afghanistan een “normaal” land te maken. Een democratie. Eerbiediging van mensenrechten. Werk en onderwijs voor vrouwen en meisjes. Het zogenaamde “Nation building” begon.

Inmiddels weten we dat de overgrote meerderheid van de Afghaanse bevolking helemaal niet zat te wachten op die westerse invloeden en vernieuwingen. Natuurlijk werd volop genoten van de luxe en de vrijheden, maar de mensen in Afghanistan die echt de schouders onder een nieuwe maatschappij volgens democratische principes wilden zetten waren zwaar in de minderheid. Sommigen uit deze minderheid zien we deze week op TV verschijnen als het nieuwe verzet tegen de machthebbers. Heel moedig, maar veel vertrouwen heb ik niet in dit verzet. Al zijn de protesten die deze week her en der in het land plaatsvinden toch wel een teken van hoop.

Nederland stuurde ook troepen naar Afghanistan. Moedige mannen en vrouwen, opgeleid om te vechten. Wat ze bij gelegenheid dan ook met verve gedaan hebben. Maar zij werden tevens op aandringen van een zwakke Tweede Kamer ook gestuurd om wegen aan te leggen, schooltjes te bouwen, kortom om ontwikkelingshulp te bieden. Wat een aanfluiting voor een fighting force! Stuur dan ontwikkelingswerkers.

Amerika heeft met de bondgenoten bijna 20 jaar de zaak onder controle gehouden in Afghanistan. In de tussentijd is het Afghaanse leger en de politiemacht uitgerust en opgeleid om het land over te nemen. De westerse mogendheden zouden zich immers in 2021 terugtrekken. Langer blijven had geen zin en kon blijkens vele peilingen ook niet rekenen op steun van het thuisfront. Niet in Amerika en niet in de andere landen. Helaas had het Afghaanse leger, en vooral de corrupte regering, er geen zin in om tegen de Taliban te vechten. De ineenstorting van het regime en de opmars van de Taliban ging dan ook razendsnel.

Aan alle criticasters die nu, achteraf, van mening zijn dat de buitenlandse troepen langer hadden moeten blijven zou ik willen zeggen: Waarom Amerikaanse, Nederlandse, Duitse, Australische levens opofferen voor de vrijheid van een land waarvan de bevolking daar zelf helemaal geen waarde aan blijkt te hechten. Uitzonderingen daargelaten.

Je moet zoals eerder gezegd constateren dat de overgrote meerderheid van de Afghaanse bevolking niet zit te wachten op de liberale democratie naar westers voorbeeld. Deze mensen komen voort uit en leven nog steeds in een hiërarchische stammencultuur die daar al vele eeuwen heerst. De meeste mensen vinden het prima zo. Prima dat ze het oude leven weer kunnen hervatten, zonder westerse invloeden. Laat dat dan zo!

Zorgelijk is natuurlijk wel de houding van de Taliban tegenover vrouwen en meisjes, en tegenover hen die het niet met hun strenge leer eens zijn. Ondanks het feit dat de Taliban nu zeggen in de afgelopen 20 jaar veranderd te zijn kan ik daar maar weinig geloof aan hechten.

Westerse regeringen hebben wel de morele plicht om hun Afghaanse medewerkers en hun gezinnen in veiligheid te brengen. Gelukkig komt daar na aanvankelijke blunders van met name minister Kaag een beetje schot in. Gelet op het gebeurde deze week zou de minister ook mogen aftreden. Er zijn al bewindslieden voor minder van het toneel verdwenen.

De terroristische dreiging in de wereld is een andere dan 20 jaar geleden. De Taliban zullen niet nog eens de fout maken zich in te laten met buitenlandse terroristengroepen. En als het toch gebeurt dan zou ik Amerika willen adviseren om datgene te doen wat 20 jaar geleden al de beste werkwijze zou zijn geweest. Met snelle acties de terroristennesten vernietigen en weer wegwezen. Het is niet nodig een land te bezetten om keihard toe te slaan als zich daar zaken ontwikkelen die een gevaar voor de rest van de wereld kunnen vormen.

Zorgelijk is overigens het tempo waarmee dictaturen als China en Rusland vriendjes willen worden met de Taliban. Hier kunnen Europa en Amerika zich misschien eens wat meer zorgen over maken.

Jo Spätgens

WP Facebook Auto Publish Powered By : XYZScripts.com